| जीवनी |
इमानसिंह चेम्जोङका बहुआयामहरू (प्राज्ञ अमर तुम्याहाङ)
विषय प्रवेश
किरातोलोजिस्ट स्व. इमानसिंह चेम्जोङको ११०औँ जन्मजयन्ती तथा इमानसिंह चेम्जोङ पुरस्कार वितरण समारोहमा प्रस्तुत भएको सम्भाषणीय यस लेखमा मूलतः इमानसिंह चेम्जोङका...
|
नेपाली जातिका प्रथम गायिका मेलवादेवी मानन्धर (प्रकाश...
नेपाली जातिका प्रथम गायिका मेलवादेवी मानन्धरको जन्म पूर्वी नेपालको रुम्जाटारमा लामिछाने गुरुङ परिवारमा भएको थियो ।
उनले सातवर्षको उमेरमा राणाको दरवारमा प्रवेश गरेकी थिइन् । चन्द्र...
|
नेपालको प्रथम शहीद लखन थापा मगर
प्रख्यात इतिहासकारहरूको धारणाः
केही स्वदेशी, विदेशी इतिहासकार एवं विद्वान लेखकहरूले जङ्गबहादुरको एकतन्त्रीय र दमनकारी शासन प्रणालीलाई ध्वस्त पार्न सशस्त्र जनयुद्धको नेतृत्व र...
|
स्व. कबि बिमल गुरुङको जीवनी (श्री सुब्बा)
बिमल एक प्रखर कलिला युवा कविको रुपमा स्थापित नाम हो । उनको जन्म वि.सं. २०२८ साल कार्तिक १९ गतेका दिन हङकङको किङ्सपार्क अस्पतालको ओलुममा पिता पूर्णबहादुर गुरुङ र माता सरस्वती गुरुङको प्रथम...
|
गुरुप्रसाद मैनाली - कथा परम्परामा दिग्विजय गर्ने...
गुरुप्रसाद मैनाली नेपाली आधुनिक कथाका प्रणेताको नाउँ हो । उनले 'नासो' लेखेपछि नेपाली साहित्यमा कथाको मोडले नयाँ क्षीतिज उघारेको छ । थोरै लेखेर पनि धेरै नाउँ कमाउने स्रष्टामा उनको नाउँ...
|
पारिजातको जीवनकथा (नरेन्द्रराज प्रसाई)
प्रेमा शाहले 'ढिला विष'को नाउँ 'शिरीषको फूल' राखिन्
पारिजात नै त्यस्ती स्रष्टा हुन् जो नेपाली भाषासाहित्यकी एउटा सार्वजनिक चौताराकी पर्यायवाची बनिन् । जजसले पारिजातलाई हाम्री...
|
नेपाली साहित्यका अमर प्राज्ञ केशवराज पिंडाली...
भारतका इन्द्रबहादुर राई देखि राजनारायण प्रधानसम्म र नेपालका वासुदेव शर्मा लुइँटेलदेखि रामकुमार पाँडेसम्मले श्रद्धा गरेका व्यक्ति थिए केशवराज पिंडाली । त्यतिमात्र होइन लेखनाथ पौड्याल,...
|
डायमनशमशेरले काङ्ग्रेसलाई सरापिरहे (नरेन्द्रराज...
डा. तारानाथ शर्मासँग अहिले मेरो त्यति सारो हिमचिम छैन । पञ्चायती व्यवस्थामा चाहीं हामीले यदाकदा एउटै किलोमा दाइँ पनि गरेथ्र्यौं । तर खास गरेर २०४६ सालपछि हामी क्रमशःक्रमशः भएर एउटा नदीका...
|
कवी शीरोमणी लेखनाथ पौड्याल
लेखनाथ पौड्यालको जन्म १९४१ साल पुस१५ गते कास्कीको अर्र्घौअर्चलेमा भएको थियो । यिनलाई जन्माउने आमाबाबु वसुन्धरा देवी र पं. दुर्गादत्त थिए । पौडयालले र्सवप्रथम गङ्गागणेश स्तोत्र, अमरकोश,...
|
तारादेवी अर्थात् आधुनिक गायनकी नेपालदेवी
“फूलको थुङ्गा बगेर गयो गङ्गाको पानीमा, कहिले भेट होला हे राजै यो जिन्दगानीमा”
तारादेवीले नेपाली गीत गाएर नेपाली सङ्गीतपारखीका लागि एउटा सिङ्गो जीवनदान दिइन् । तारादेवी नेपाली गीतगायनमा...
|
दरबारमा फुलेकी थिइन्: चाँदनी शाह
“धर्ती भई एकचोटि सही हेर अरूले कुल्चेको – आगो भई एकचोटि बली हेर अरूले तापेको”
कवयित्री चाँदनी शाहको कलमले यथार्थताको धरातल समातेको पाइन्छ । पीडा, बोझ र समस्यालाई अनुभूति गर्न र तिनै...
|
नेपाल न’देखी नेपालको जयगान गाउने गायक: मित्रसेन थापा
मित्रसेन थापा भन्नु नेपाली साहित्य, सङ्गीत र संस्कृतिका धरोहरको नाउँ हो । चाहे नेपाली आधुनिक गीतलाई होस्, चाहे नेपाली लोकगीतलाई होस् अनि चाहे भजनलाई नै होस् मीठा शब्द कुँदेर, लोकपाराको धून...
|
नेपाली जनताका नायक स्वर्गीय जननेता: मदन भण्डारी
जनताको राजनीतिमा थकाइ भन्ने हुन्न प्रतिक्रयाबादीहरुले यदि हाम्रो शांतिपूर्ण आन्दोलनलाई दबाउन खोजे भने हामी जनताको हातमा पनि दही जमेर बसेको छैन । प्रतिक्रियाबादी शक्तिहरुमा हामी...
|
बालकृष्ण सम जीवनी
जहानियाँ एकतन्त्रीय राणाशासक परिवारमा नै बालकृष्ण समका बुबा समरशमशेर जबराको जन्म भएको थियो । समरशमशेर तथा आमा कीर्तिराज्यलक्ष्मी राणाका सुपुत्रका रूपमा समको जन्म संवत् १९५९ माघ २४ गते...
|
भानुभक्त आचार्य जीवनी
मोतीराम भट्टले १९४८ सालमा भानुभक्त आचार्यलाई आदिकवि लेखे, तर उनले लेखेको त्यो ‘आदिकवि’ चलेन । १९९७ सालमा जुद्धशमशेर राणाले ‘भानुभक्तलाई आदिकवि भने पनि हुन्छ’ भन्ने हुकुम दिएपछि मात्र...
|
महाकवी लक्ष्मी प्रसाद देवकोटा जीवनी (१९०९-१९५९)
तिलमाधव देवकोटा र अमरराज्यलक्ष्मी देवकोटाका छ भाइ छोराहरूमध्ये लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा साइँला छोरा थिए । लक्ष्मीप्रसादका सात जना दिदीहरू थिए ।
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको जन्म १९६६ साल...
|
मोतीराम भट्ट जीवनी
मोतीराम भट्ट नेपाली साहित्यको एउटा युग अर्थात् माध्यमिक कालका प्रवर्तक हुन् । उनी नेपाली साहित्यको माध्यमिक कालका मेरुदण्ड, निर्माता र पथपर्दशक थिए । यिनै मोतीराम भट्टको योगदानका विषयमा...
|
राज्यले बिर्सेका प्रथम शहीद: लखन थापा मगर
“हुँदैन बिहान मिर्मिरे तार झरेर नगए – बन्दैन मुलुक दुई चार सपुत मरेर नगए”
सालिन्दा जबजब शहीद दिवसको सन्दर्भ उठ्छ कवि भूपि शेरचनका यी दुइ पंक्ति निक्कै सम्झिइन्छन् । यसवर्ष शहीद दिवस (माघ...
|
लिम्बु जातिका नायक र क्रान्तिकारी कवि: डबल सुब्बा
खड्गबहादुर नेम्वाङ पल्लोकिरातको लिम्बुवानमा प्रसिद्ध थिए । उनी १९९० सालमा इलाम अमिनीमा बिचारी भए । उनी बारुद, बन्दुक र पिस्तोलका सोखिन थिए । साथै उनी सिकार खेल्नमा पनि पारङ्गत थिए । उनी...
|
लोकगायक तथा प्रसिद्ध संगीतकार: राम थापा
लोकगायक तथा प्रसिद्ध संगीतकार राम थापा रहेनन् । लोकगीत, लोकसंगीतका साधक थापाको नाम नसुन्ने नेपाली सायदै होलान् । अमेरिकादेखि युरोपसम्म, जापानदेखि टिमोर वा हैंटीसम्म जहा“-जहा“ नेपाली छन्,...
|
|
-
+