Online Nepali Literature Forum

इतिहास/संस्कृति
साझा नेपाली चाडः साउने सङ्क्रान्ति अर्थात् सिसेःक्पा... ["सायद, धेरैजसोले आजसम्म बुझ्ने साउने सङ्क्रान्तिप्रतिको बुझाई 'काण्डरक' नामक राक्षसको पूजा गरी असारे हिलामैलोको समयमा छालामा लाग्ने रोग लुतो फाल्ने चाड हो । तर, नेपालमा आदिमकालदेखि...
तामाङ आधुनिक कविता - प्रकृति र प्रवृत्ति (कुमार यात्रु) तामाङ आधुनिक कविताको फाँटमा प्रवेश गर्नुअगाडि आधुनिकु शब्दको छिनोफानो गरिनु जरुरी छ । मूलधारको भनिएको नेपाली खस साहित्यको सन्दर्भमा नै आधुनिकु शब्दको सर्वमान्य व्याख्याको अभाव भइरहेको...
लिम्बू समुदायमा पहिरन : एक समस्या (दिलबिक्रम आङदेम्बे) पाल्पाली ढाका, भादगाँउले टोपी नेवारी छिट, लिम्बुनी खाँडी माथिको अन्तरा सानो छँदा गीतको भाकामा गाएको सुन्थेँ। यो सुनेर रमाइलो लाग्थ्यो। धेरै वर्षपछि संयोगले गत २०६६ फागुन २० मा नेपाल...
विक्रम संवतको प्रचलन कसरी शुरु भो ? (दीर्घराज प्रसाइ) बैशाख १ गते नयाँ बर्ष २०६७ विक्रम संवतको पहिलो दिन हो । विक्रम संवत् नेपालको आदि सम्वत् हो । यसले नेपालको सार्वभौम पहिचान दिन्छ । सबैभन्दा जेठो सम्बत मेष संक्रान्तिभन्दा लगभग १५/१६...
लोप हुंदैछन् ढिकीजाँतो (घनश्याम खड्का) म्याग्दी, - ग्रामिण समाजमा परम्परादेखी खाद्यान्न कुटानी/पिसानी गर्न प्रयोग गरिंदै आएका ढिकीजाँतो लोपहुने अवस्थामा छन् । फेरिदो जीवन शैली, काममा छिटो र प्रयोगमा सजिलो भएकोले आधुनिक...
के चण्डी नाच सबै राईहरुको साझा चाड हो ? (राज राई संगम) राईहरुको मात्र होईन सिङगो किराँत हरुको साझा चाड हो चण्डी नाच । तर यो अनुभुति र शिक्षा किराँत समाज भित्र छर्ने काम भएको छैन् यहाँ, सम्पुर्ण राई हरुको साझा थलो किराँत राई यायोख्खा, जस्ले सिङगो...
पूर्खा दिवस सम्बन्धमा छोटो चर्चा (विश्वास दीप तिगेला) हिजो आज पूर्खा दिवसले महत्व पाउदै गएको छ । आफ्नो पितापूर्खाहरुलाई सम्झना गर्नु सम्मान ब्यक्त गर्नु निश्चय नै राम्रो कार्यको थालनी र निरन्तरता दुवै हो । थालनी यो अर्थमा पछिल्लो समयमा...
विभिन्न आस्थामा मनाइने होली (उपेश महर्जन) अबिरया होली तं चाया ला ल्यासे अबिरं छंगु ख्वाः हिसि दयेकाबी । -अबिरको होली, रिसाए कि तरुनी अबिरले तिम्रो अनुहार हिसी बनाई दिऊँ कि) झ्यालय् च्वंगु तुकंमा व हे ल्यासे...
पुख्र्यौली पेशा जोगी - परम्परा जोगाउन फेरी (शाहीमान राई) भोजपुर, उनी स-साना झोलाको झुप्पो बोकेर बिहान सिधा संकलन गर्दै आए । तर रातभर फेरी बजाएकाले तन्द्रासरी डुलिरहेका थिए । आँखा चिमचिम गर्दै सदरमुकाममा आइपुगेका भलामान जोगीले...
‘ला कछाड लगा’ भन्दै पारपाचुके गर्ने दुराहरु ‘दुराहरु (Duras) कस्ता शारिरीक बनोट हुन्छन भनी थाहा पाउन मगर र गुरुङहरुलाई हेरे पुग्छ । होचो कद, गहुँगोरो अनुहार, चेप्टो छोटो नाक भएका दुराहरु मंगोल वर्णका हुन्छन् । लमजुङ जिल्लाको दक्षिणी भेग...
हाम्रो र राम्रो प्रेम दिवस भ्यालेन्टाइन डे (कमल नेपाली) प्रत्येक फेब्रुवरी १४ गते विश्वभर नै भ्यालेन्टाइन डे अर्थात् प्रणय दिवस मनाइने गरिएको छ । यो पर्व पादरी सेन्ट भ्यालेन्टाइनको सहादतसँग सम्बन्धित छ । तत्कालीन रोमन सम्राट् क्लाउडियस...
नेपालका मगर समुदाय र यिनिहरुले मनाउने प्रमुख चाड माघे... नेपालका आदीवासी जनजाती समुदायमध्ये मगर समुदाय प्रमुख तथा सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको समुदाय हो । यसमा कुनै पनी मतभिन्नता छैन । मगर जाती उत्पत्ति कहाँ र कसरी भयो र यसको नामाकरण कसरी मगर नै...
धनकुटा राजारानीको किंबदन्ती लोककथा - राजारानी नाम कसरी... धनकुटा सदरमुकाम देखि पुर्ब दक्षिन तिर रहेको रमणीय गाउ राजारानी, परापुर्ब कालमा त्यहा दुइवटा पोखरी थिए, ती पोखरीहरुलाइ लिम्बु भाषामा मावारक र पावारक (आमा पोखरी र बाबु पोखरी) भनिन्थ्यो/...
मधेशतराईमा भाईबहिनीको स्नेह प्रेमको प्रतिक सामाचकेवा... मिथिला खण्डमा मैथिली संस्कृतिको विशिष्ट स्थान रहेको छ । हिन्दुहरुको प्राचिन ग्रन्थ महाभारत र वाल्मीकि रामायण मैथिली संस्कृतिको वारेमा स्पष्टमा उल्लेख गरिएको छ । यही मैथिली संस्कृतिसंग...
हिन्दू समाजमा पशुबली - एउटा फरक बिचार (शेखर ढुङेल्) समय समय मा संसारका बिभिन्न भागमा समाज सेवीको आबरणमा समय काट्ने , भाषड छाट्ने र जीवन गुजारा चलाऊने, बिना लगानी अर्थोपार्जन गर्ने, वाक चतुर्याइ भएका जमातहरुले बिभिन्न बिषयलाई उठान गरी समाजमा...
गन्धर्वको सारङ्गी सकटमा: संरक्षण आवश्यक (देविका जि. मगर) भन्ने गर्छन सारङ्गी त राष्ट्रकै गहना हो । त्यही सारङ्गी सबको माझ कीन आज हेला भो । संसारको भुमरीमा अल्झियो मेरो मन । कतै आँशु कतै पिडा भोग्दैछ आज जीवन । पुर्खौदेखी...
श्राद्धको परिचय (आचार्य कुशल कुमार निरौला) श्राद्धका विविध स्वरुप: मनुष्य कुनै न कुनै धर्मका प्रति आस्थावान भए बिना रहन सक्दैन , जुन सुकै धर्ममान्ने व्यक्ति किन न होस् उसको आफ्नै पहिचान हुन्छ \| सनातन धर्मले सबैलाई आफ्नो...
मुस्लिम पर्व इदुल फितर (कौसर शाह) महिना दिनसम्म भगवान्को नाममा व्रत बसेर गरिने प्रार्थनापछि चन्द्रमा देखेको दोस्रो दिन मुस्लिमहरूको पर्व इद हुन्छ । यो दिन हामी मुस्लिमहरूको महान् पर्व हो । मुस्लिमहरूको रोजा -व्रत)...
लास टुक्राटुक्रा पारेर गिद्धलाई खुवाउने चलन बेनी, म्याग्दी, मान्छेको लासलाई टुक्रा पारेर गिद्धलाई ख्वाउने चलन सुन्दा जो कोहीलाई पनि अचम्म लाग्न सक्छ । तर उपल्लो मुस्ताङको लोमन्थाङमा यो संस्कार अहिले पनि यथावत छ ।
राईको नासो मौलिकताको चासो (डा. लाल श्याँकारेलु रापचा) यस राई शब्दावलीसँगै कम्तिमा पनि मुखिया, जिमी, देवान र सुब्बा पदावलीहरु समकालीन नेपालमा अनादी–आदिवासी किराँती भूमिपुत्रहरुको गलाको नभए पनि मौलिक पहिचानको पासो भने सावित भएको छ भन्ने कुरा...
Page 1 of 5 << < 1 2 3 4 5 > >>